İnsan Neden Kendine Karşı Daha Acımasızdır?

İnsan çoğu zaman başkalarına gösterdiği anlayışı kendine göstermez. Bir arkadaş hata yaptığında onu teselli eder, “olur böyle şeyler” der. Ama sıra kendisine geldiğinde aynı cümleleri kuramaz. En küçük hatada bile kendini sertçe eleştirir, yargılar ve affetmekte zorlanır. İşte bu yüzden insan, fark etmeden kendine karşı daha acımasız olur.

Bunun en temel nedenlerinden biri, iç sesimizin zamanla dış seslerden şekillenmesidir. Çocuklukta duyulan eleştiriler, kıyaslamalar ve beklentiler, büyüdükçe insanın kendi iç konuşmasına dönüşür. Bir süre sonra kimse bir şey demese bile, insan kendi kendine yetmeye başlar. Hata yaptığında karşısında biri yoktur ama içindeki ses fazlasıyla yüksektir.

Bir diğer neden de mükemmel olma baskısıdır. İnsan, kendisinden hep daha fazlasını bekler. Daha güçlü, daha başarılı, daha doğru… Bu beklentiler gerçekçi olmadığında, her eksiklik bir başarısızlık gibi algılanır. İnsan kendine hata payı tanımadıkça, her yanlışta kendini biraz daha hırpalar.

İnsan kendini başkalarından daha iyi tanıdığını zanneder ama aslında en çok kendini yanlış yorumlar. Başkalarının davranışlarını koşullarla açıklarken, kendi hatalarını karakteriyle ilişkilendirir. “O yorgundu” der ama kendisi için “Ben zaten böyleyim” demeyi tercih eder. Bu da içsel sertliği artırır.

Bazı insanlar kendine acımasız olmayı bir motivasyon yöntemi sanır. Sert davranırsam toparlanırım, kendimi zorlarım diye düşünür. Oysa bu uzun vadede işe yaramaz. Sürekli eleştirilen bir zihin, gelişmez; sadece yorulur. İnsan ilerlemek yerine kendini savunmaya geçer.

Kendine karşı acımasız olmanın altında çoğu zaman sevilme ve kabul edilme korkusu yatar. İnsan yeterince iyi olmazsa sevilmeyeceğine inanır. Bu yüzden kendini sürekli denetler, düzeltir ve bastırır. Ama bu çaba insanı daha iyi hissettirmez; tam tersine içten içe eksik hissettirir.

Kendine şefkat göstermek zayıflık değildir. Hata yaptığında durup “Ben de insanım” diyebilmek, insanın kendisiyle kurduğu ilişkiyi iyileştirir. Kendine karşı yumuşadıkça, hayata karşı da daha dayanıklı hale gelir. Çünkü insan, en çok kendinden güç alır.

Belki de asıl soru şudur: Başkalarına söylediğin anlayışlı cümleleri, neden kendine söylemiyorsun?